Viêm phụ khoa nặng có nguy hiểm không? Dấu hiệu và cách xử lý

Viêm phụ khoa nặng không phải là tên gọi chính thức của một bệnh cụ thể. Đây là cách gọi phổ biến để mô tả tình trạng viêm nhiễm phụ khoa có triệu chứng nghiêm trọng, kéo dài hoặc đã lan đến các cơ quan sinh sản bên trong. Các biểu hiện đáng lưu ý có thể gồm đau vùng chậu hoặc bụng dưới, khí hư bất thường, ngứa rát, chảy máu âm đạo bất thường, đau khi quan hệ, tiểu buốt hoặc sốt. Tuy nhiên, không thể xác định bệnh nặng hay nhẹ chỉ dựa vào triệu chứng; người bệnh cần được khám và xét nghiệm phù hợp để tìm nguyên nhân.

Cùng Phòng khám Đa khoa Quốc tế Việt Sing tìm hiểu nguyên nhân và những dấu hiệu cảnh báo viêm phụ khoa nặng qua bài viết dưới đây, để sớm phát hiện và chủ động bảo vệ sức khỏe của mình.

1. Viêm phụ khoa nặng là gì?

Trong y khoa, “viêm phụ khoa nặng” không phải là một chẩn đoán cụ thể. Cụm từ này thường được dùng trong giao tiếp để chỉ những trường hợp viêm nhiễm phụ khoa có biểu hiện rõ rệt, kéo dài, tái phát hoặc đã gây tổn thương ở các cơ quan sinh dục sâu hơn.

Các bệnh lý có thể gây triệu chứng mà người bệnh thường gọi là “viêm phụ khoa” bao gồm:

• Viêm âm đạo.
• Viêm âm hộ.
• Viêm cổ tử cung.
• Viêm vùng chậu.
• Một số bệnh lây truyền qua đường tình dục.
• Các tình trạng kích ứng, dị ứng hoặc viêm không do nhiễm trùng.

Trong đó, viêm âm đạo thường liên quan đến nhiễm nấm Candida, viêm âm đạo do vi khuẩn (BV) hoặc Trichomonas. Viêm cổ tử cung cũng có thể gây khí hư bất thường và liên quan đến một số tác nhân lây truyền qua đường tình dục.

Điều quan trọng: màu sắc hoặc mùi khí hư không đủ để người bệnh tự xác định chính xác nguyên nhân. Các triệu chứng của nhiều bệnh lý phụ khoa có thể tương đồng, vì vậy bác sĩ thường cần kết hợp hỏi bệnh, khám và xét nghiệm khi cần thiết.

Bác sĩ CKI Sản phụ khoa Đinh Thị Quỳnh Huế chia sẻ: “Viêm phụ khoa nặng không chỉ dừng lại ở những khó chịu thông thường mà có thể đe dọa đến sức khỏe sinh sản. Khi thấy những dấu hiệu bất thường, chị em KHÔNG TỰ Ý DÙNG THUÔC mà cần đi khám ngay để có hướng điều trị phù hợp.”

2. 7 Dấu hiệu viêm phụ khoa nặng – Chị em cần cảnh giác

Không phải cứ xuất hiện một trong những triệu chứng dưới đây là đồng nghĩa với “viêm phụ khoa nặng”. Tuy nhiên, nếu triệu chứng kéo dài, tăng dần, tái phát hoặc xuất hiện đồng thời nhiều dấu hiệu, chị em nên đi khám để xác định nguyên nhân.

2.1 Ngứa âm đạo dữ dội

Ngứa vùng kín là một trong những biểu hiện sớm và phổ biến nhất. Cơn ngứa thường xuất hiện dai dẳng, đặc biệt tăng mạnh về đêm, khiến chị em mất ngủ và khó chịu. Nhiều trường hợp kèm theo mụn đỏ hoặc mảng sưng quanh âm đạo, càng ẩm ướt càng ngứa. Nguyên nhân thường do sự xâm nhập của vi khuẩn, nấm men như Candida, Trichomonas…

2.2 Khí hư bất thường

Khí hư khỏe mạnh thường có màu trắng trong, hơi dai và không mùi. Khi viêm phụ khoa nặng, khí hư sẽ tiết nhiều, có màu sắc bất thường như xanh, vàng, nâu hoặc lẫn máu, kèm theo mùi hôi tanh khó chịu.

• Viêm âm đạo do nấm Candida: khí hư màu xanh, mùi chua.
• Viêm lộ tuyến cổ tử cung: khí hư màu xanh, mùi tanh.
• Viêm buồng trứng: khí hư màu nâu, có thể lẫn máu.

2.3 Chảy máu âm đạo

Khi viêm phụ khoa tiến triển nặng, tác nhân gây bệnh có thể xâm nhập sâu và làm tổn thương niêm mạc âm đạo, dẫn đến tình trạng xuất huyết âm đạo bất thường, đặc biệt là sau khi quan hệ tình dục. Vì vậy, nếu nhận thấy ra máu ngoài kỳ kinh hoặc có hiện tượng chảy máu không rõ nguyên nhân, chị em cần thăm khám bác sĩ ngay để được kiểm tra và điều trị kịp thời.

2.4 Đau rát âm đạo, âm hộ

Viêm nhiễm khiến vùng kín bị khô, giảm tiết dịch bôi trơn, gây cảm giác nóng rát, đau đớn, nhất là khi quan hệ tình dục. Cơn đau có xu hướng tăng dần theo thời gian nếu không điều trị.

2.5 Đau vùng bụng, chậu, lưng

Các bệnh viêm nặng như viêm buồng trứng, viêm lộ tuyến, viêm cổ tử cung… có thể gây đau âm ỉ hoặc dữ dội ở bụng dưới, vùng chậu, lưng. Đặc biệt, cơn đau thường rõ rệt hơn trong kỳ kinh nguyệt hoặc khi vận động mạnh. Một số trường hợp còn kèm triệu chứng buồn nôn, chóng mặt, mệt mỏi.

2.6 Lở loét, nổi mụn vùng kín

Khi viêm phụ khoa kéo dài và không được điều trị kịp thời, vùng kín có thể xuất hiện các vết lở loét, nổi mụn đỏ hoặc mụn mủ. Ở giai đoạn nặng, các tổn thương này thậm chí có thể hình thành khối áp xe chứa nhiều mủ, gây đau rát dữ dội, sưng tấy và làm tình trạng khí hư bất thường trở nên nghiêm trọng hơn.

2.7 Rối loạn tiểu tiện

Một trong những dấu hiệu cảnh báo viêm phụ khoa nặng là các bất thường khi đi tiểu. Chị em có thể gặp tình trạng tiểu buốt, tiểu rát, tiểu khó hoặc cảm giác nóng rát mỗi lần đi vệ sinh. 

Một số trường hợp nặng hơn còn xuất hiện nước tiểu lẫn cặn trắng, máu hoặc mủ. Đây là biểu hiện cho thấy vi khuẩn đã xâm nhập sâu và có nguy cơ lây lan sang đường tiết niệu.

4. Nguyên nhân gây viêm nhiễm phụ khoa nặng

Viêm phụ khoa nặng thường là hậu quả của việc không phát hiện và điều trị kịp thời ngay từ giai đoạn sớm. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến dẫn đến tình trạng này:

4.1. Viêm âm đạo do Candida

Candida có thể gây ngứa, đau rát, đỏ hoặc sưng âm hộ, đau khi quan hệ, tiểu buốt ngoài niệu đạo và khí hư bất thường.

Một điểm cần lưu ý là không thể chẩn đoán Candida chỉ dựa vào triệu chứng. CDC cho biết chẩn đoán có thể cần kiểm tra mẫu dịch âm đạo bằng soi tươi, KOH, nuôi cấy hoặc xét nghiệm phù hợp.

4.2. Viêm âm đạo do vi khuẩn (BV)

BV xảy ra khi hệ vi sinh vật bình thường trong âm đạo bị mất cân bằng.

Một số biểu hiện thường gặp gồm:

• Khí hư loãng, đồng nhất.
• Mùi tanh.
• pH âm đạo thường tăng trên 4,5.

Tuy nhiên, pH không đủ để tự chẩn đoán BV. Bác sĩ có thể sử dụng tiêu chí lâm sàng, soi kính hiển vi hoặc xét nghiệm phù hợp để xác định bệnh.

4.3. Trichomonas

Trichomonas là một bệnh lây truyền qua đường tình dục do ký sinh trùng Trichomonas vaginalis gây ra.

Triệu chứng có thể gồm:

• Khí hư bất thường.
• Ngứa hoặc kích ứng vùng sinh dục.
• Khó chịu khi quan hệ.
• Tiểu buốt.

Để xác định Trichomonas, bác sĩ có thể sử dụng soi tươi hoặc các xét nghiệm phân tử có độ nhạy cao hơn.

4.4. Viêm cổ tử cung

Viêm cổ tử cung có thể gây:

• Khí hư bất thường.
• Chảy máu sau quan hệ.
• Chảy máu giữa kỳ kinh.
• Đau vùng chậu trong một số trường hợp.

Một số nguyên nhân có liên quan đến các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Vì vậy, người bệnh có nguy cơ STI có thể được chỉ định xét nghiệm để xác định tác nhân.

4.5. Viêm vùng chậu (PID)

Đây là tình trạng đáng lưu ý hơn vì nhiễm trùng đã ảnh hưởng đến đường sinh dục trên.

PID có thể liên quan đến các tác nhân như Chlamydia trachomatis và Neisseria gonorrhoeae, cùng các vi khuẩn khác.

Nếu không được điều trị kịp thời, PID có thể gây tổn thương vòi trứng và làm tăng nguy cơ:

• Vô sinh.
• Thai ngoài tử cung.
• Đau vùng chậu mạn tính.

CDC khuyến cáo cần duy trì ngưỡng nghi ngờ thấp đối với PID vì bệnh có thể biểu hiện nhẹ hoặc không điển hình.

5. Viêm phụ khoa nặng có nguy hiểm không?

Có thể nguy hiểm, nhưng mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào bệnh lý cụ thể và mức độ tổn thương.

Không phải mọi trường hợp ngứa, khí hư bất thường hoặc viêm âm đạo đều dẫn đến vô sinh hay biến chứng nghiêm trọng.

Nguy cơ đáng lo hơn khi tình trạng nhiễm trùng lan lên đường sinh dục trên, chẳng hạn như PID.

Nếu không được phát hiện và điều trị phù hợp, PID có thể gây:

• Tổn thương hoặc sẹo vòi trứng.
• Vô sinh.
• Thai ngoài tử cung.
• Đau vùng chậu hoặc bụng dưới kéo dài.
• Áp xe vòi trứng – buồng trứng trong một số trường hợp.

Lưu ý về ung thư cổ tử cung: Không nên hiểu rằng viêm phụ khoa thông thường sẽ chuyển thành ung thư cổ tử cung.

Ung thư cổ tử cung là một bệnh lý khác, trong đó nhiễm HPV nguy cơ cao kéo dài là yếu tố nguyên nhân quan trọng. Vì vậy, không nên gộp ung thư cổ tử cung vào nhóm “biến chứng trực tiếp của viêm phụ khoa”.

6. Chẩn đoán và điều trị viêm phụ khoa nặng ở phụ nữ

Để chẩn đoán chính xác viêm phụ khoa nặng, bác sĩ sẽ tiến hành khai thác thông tin ban đầu, bao gồm: các triệu chứng mà chị em đang gặp phải, thời gian khởi phát, mức độ và tần suất xuất hiện. Đồng thời, bác sĩ cũng sẽ hỏi thêm về thói quen sinh hoạt, vệ sinh vùng kín và tần suất quan hệ tình dục nhằm xác định các yếu tố nguy cơ.

6.1 Khám và chẩn đoán viêm phụ khoa nặng

Khi nghi ngờ bị viêm phụ khoa nặng, bác sĩ sẽ:

• Hỏi triệu chứng chi tiết: thời gian xuất hiện, mức độ, tần suất và các biểu hiện đi kèm.
• Thu thập thông tin về thói quen vệ sinh vùng kín, sinh hoạt cá nhân và tần suất quan hệ tình dục.
• Chỉ định xét nghiệm chuyên sâu để xác định nguyên nhân gây viêm, đánh giá mức độ nhiễm trùng.
• Trong trường hợp cần thiết, bác sĩ có thể đề nghị tầm soát ung thư cổ tử cung để loại trừ nguy cơ bệnh lý ác tính.
  

Điều trị viêm phụ khoa nặng như thế nào?

Điều trị cần dựa trên nguyên nhân, vị trí nhiễm trùng, mức độ bệnh, tình trạng mang thai và các yếu tố sức khỏe của từng người.

Một số hướng điều trị có thể gồm:

• Candida: sử dụng thuốc kháng nấm phù hợp.
• BV: điều trị bằng thuốc theo chỉ định.
• Trichomonas: điều trị theo phác đồ dành cho Trichomonas và có thể cần xử lý bạn tình để hạn chế tái nhiễm.
• Viêm cổ tử cung/STI: cần xác định tác nhân và điều trị theo nguyên nhân.
• PID: cần điều trị kháng sinh sớm theo phác đồ chuyên môn; một số trường hợp cần điều trị tại bệnh viện.

Không nên tự ý mua thuốc điều trị

Các triệu chứng như ngứa, khí hư bất thường và nóng rát có thể xuất hiện trong nhiều bệnh khác nhau. Tự mua thuốc đặt, thuốc kháng sinh hoặc thuốc kháng nấm có thể khiến việc điều trị không đúng nguyên nhân.

Đặc biệt, phụ nữ mang thai, người có bệnh nền hoặc trường hợp triệu chứng tái phát nhiều lần nên được bác sĩ đánh giá trước khi sử dụng thuốc.

7. Phòng ngừa viêm phụ khoa nặng tái phát

Một số biện pháp có thể giúp giảm nguy cơ viêm nhiễm hoặc kích ứng:

• Vệ sinh vùng kín nhẹ nhàng, không thụt rửa sâu vào âm đạo.
• Không lạm dụng dung dịch vệ sinh có chất tẩy rửa mạnh.
• Giữ vùng sinh dục khô thoáng.
• Thay đồ lót thường xuyên.
• Quan hệ tình dục an toàn và sử dụng bao cao su khi phù hợp.
• Không tự ý sử dụng kháng sinh hoặc thuốc đặt.
• Điều trị đúng nguyên nhân và hoàn thành liệu trình theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Nếu có nguy cơ STI, nên xét nghiệm và điều trị theo khuyến cáo.
• Tái khám khi triệu chứng không cải thiện hoặc tái phát.

“Viêm phụ khoa nặng” không phải là tên của một bệnh cụ thể. Điều quan trọng là xác định chính xác tình trạng đang xảy ra ở âm đạo, cổ tử cung hay đường sinh dục trên và tìm đúng nguyên nhân.

Những dấu hiệu như khí hư bất thường, ngứa rát kéo dài, chảy máu bất thường, đau khi quan hệ, đau bụng dưới/vùng chậu, tiểu buốt hoặc sốt nên được đánh giá nếu kéo dài, tái phát hoặc đi kèm nhiều triệu chứng.

Đặc biệt, khi có đau vùng chậu dữ dội, sốt, chảy máu bất thường hoặc các dấu hiệu cấp tính, chị em không nên trì hoãn việc thăm khám.

BS.CKI Sản phụ khoa Đinh Thị Quỳnh Huế khuyến cáo: không nên tự chẩn đoán mức độ bệnh chỉ dựa vào màu khí hư hoặc một triệu chứng riêng lẻ. Thăm khám và xét nghiệm đúng nguyên nhân giúp lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, hạn chế tái phát và bảo vệ sức khỏe sinh sản.