Viêm âm đạo khi mang thai: Dấu hiệu, nguyên nhân, cách trị

Viêm âm đạo khi mang thai có thể liên quan đến nấm Candida, vi khuẩn, Trichomonas hoặc một số tác nhân khác. Thai kỳ làm thay đổi nội tiết tố và môi trường âm đạo, khiến một số tình trạng viêm nhiễm dễ xuất hiện hơn. Mẹ bầu có thể nhận thấy các biểu hiện như ngứa, rát vùng kín, khí hư thay đổi màu sắc, tính chất hoặc có mùi bất thường.

Không phải trường hợp viêm âm đạo nào trong thai kỳ cũng gây biến chứng nghiêm trọng. Tuy nhiên, một số nhiễm trùng có thể liên quan đến nguy cơ sinh non, vỡ ối sớm hoặc ảnh hưởng đến trẻ sơ sinh. Vì vậy, khi xuất hiện triệu chứng bất thường, mẹ bầu nên được bác sĩ Sản Phụ khoa thăm khám để xác định nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

BS.CKI Đinh Thị Quỳnh Huế – chuyên khoa Sản Phụ khoa, Đa khoa Quốc tế Việt Sing chia sẻ những thông tin cần biết về viêm âm đạo trong thai kỳ dưới đây.

1. Viêm âm đạo khi mang thai là tình trạng gì?

Viêm âm đạo khi mang thai là tình trạng viêm nhiễm ở vùng kín trong thời kỳ mang thai và xuất hiện ở bất kỳ giai đoạn nào của thai kỳ. Do sự thay đổi nội tiết tố và môi trường âm đạo mất cân bằng, tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm Candida và trùng roi Trichomonas phát triển.

Khi mang thai, nồng độ hormone estrogen và progesterone tăng cao, kéo theo nhiều thay đổi ở đường sinh dục dưới như: sung huyết, phì đại niêm mạc âm đạo, tiết dịch  tăng, thay đổi độ pH và giảm số lượng tế bào miễn dịch lympho B.

Theo một nghiên cứu trên 920 phụ nữ mang thai, có đến 8,7% mắc viêm âm đạo ở nhiều mức độ khác nhau. Trong số đó:

• 4,13% nhiễm nấm Candida
• 2,83% nhiễm vi khuẩn
• 1,09% nhiễm Trichomonas
• 0,65% nhiễm phối hợp.

Ngày càng có nhiều bằng chứng y học chỉ ra rằng viêm âm đạo khi mang thai có liên quan chặt chẽ đến nguy cơ sinh non, vỡ ối sớm và các biến chứng sau sinh. Bác sĩ Huế (chuyên khoa Sản – Đa khoa quốc tế Việt Sing) khuyến cáo mẹ bầu cần nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường ở vùng kín để được thăm khám và điều trị kịp thời, giúp bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé.

2. Khí hư khi mang thai thế nào là bình thường, khi nào có thể là viêm âm đạo?

Trong thai kỳ, lượng dịch tiết âm đạo có thể tăng do thay đổi nội tiết tố. Khí hư sinh lý thường có màu trong hoặc trắng nhạt, không có mùi hôi rõ rệt và không gây ngứa, rát.

Ngược lại, mẹ bầu nên lưu ý nếu khí hư xuất hiện những thay đổi bất thường như:

Đặc điểm	Khí hư sinh lý	Có thể liên quan viêm nhiễm
Màu sắc	Trong hoặc trắng nhạt	Vàng, xanh, xám hoặc bất thường
Mùi	Không hoặc rất nhẹ	Mùi hôi/tanh bất thường
Tính chất	Loãng hoặc hơi nhầy	Vón cục, bọt hoặc thay đổi rõ rệt
Ngứa	Thường không	Có thể xuất hiện
Rát	Thường không	Có thể xuất hiện
Tiểu buốt	Không điển hình	Có thể gặp

Lưu ý: Bảng trên chỉ giúp nhận biết dấu hiệu ban đầu, không thể thay thế chẩn đoán của bác sĩ. Nếu khí hư thay đổi kèm ngứa, đau, rát, mùi hôi hoặc các triệu chứng khác, mẹ bầu nên đi khám.

3. Triệu chứng viêm âm đạo khi mang thai

Triệu chứng có thể khác nhau tùy nguyên nhân. Một số dấu hiệu thường gặp gồm:

3.1. Khí hư bất thường

Khí hư có thể tăng về lượng, thay đổi màu sắc hoặc tính chất và xuất hiện mùi khó chịu.

Tuy nhiên, không thể dựa riêng vào khí hư để xác định Candida, BV hay Trichomonas.

3.2. Ngứa hoặc rát vùng kín

Mẹ bầu có thể cảm thấy ngứa nhẹ, ngứa dữ dội, nóng rát hoặc kích ứng vùng âm hộ – âm đạo.

3.3. Đau rát khi quan hệ tình dục

Tình trạng viêm nhiễm hoặc kích ứng niêm mạc có thể khiến mẹ bầu cảm thấy đau, nóng hoặc khó chịu khi quan hệ.

3.4. Tiểu buốt hoặc nóng rát khi đi tiểu

Một số trường hợp viêm nhiễm vùng kín có thể đi kèm cảm giác nóng rát khi tiểu. Tuy nhiên, tiểu buốt cũng có thể là biểu hiện của bệnh lý đường tiết niệu nên cần được đánh giá đúng nguyên nhân.

3.5. Có thể không có triệu chứng rõ ràng

Một số nhiễm trùng, đặc biệt Trichomonas hoặc viêm âm đạo do vi khuẩn, có thể không gây triệu chứng điển hình. Vì vậy, việc chẩn đoán không nên chỉ dựa vào cảm nhận của người bệnh.

 

4. Nguyên nhân mẹ bầu bị viêm âm đạo do đâu

Viêm âm đạo khi mang thai là tình trạng phổ biến ở phụ nữ mang thai do sự thay đổi nội tiết tố, độ pH và hệ vi sinh vùng kín. Mỗi tác nhân gây bệnh sẽ tạo ra những biểu hiện đặc trưng khác nhau.

4.1. Viêm âm đạo do nấm Candida

Nhiễm Candida có thể xuất hiện khi môi trường âm đạo thay đổi. Thai phụ có thể gặp:

• Ngứa vùng kín.
• Đỏ hoặc kích ứng âm hộ.
• Khí hư trắng, đặc hoặc vón cục.
• Cảm giác nóng rát.

Khi mang thai, việc điều trị cần được bác sĩ lựa chọn phù hợp với thai kỳ. CDC khuyến nghị đối với nhiễm Candida âm đạo ở thai phụ, liệu pháp azole tại chỗ trong 7 ngày là lựa chọn được khuyến nghị; fluconazole đường uống không được khuyến nghị sử dụng trong thai kỳ.

4.2. Viêm âm đạo do vi khuẩn (BV)

BV xảy ra khi sự cân bằng của hệ vi sinh âm đạo bị thay đổi, làm giảm ưu thế của Lactobacillus và tạo điều kiện cho một số loại vi khuẩn phát triển.

Triệu chứng có thể gồm:

• Khí hư loãng màu trắng hoặc xám.
• Mùi tanh rõ hơn, đặc biệt sau quan hệ.
• Ngứa hoặc nóng rát ở một số trường hợp.

BV trong thai kỳ có liên quan đến một số kết cục thai kỳ bất lợi, trong đó có nguy cơ sinh non. Thai phụ có triệu chứng nên được thăm khám và điều trị theo chỉ định.

4.3. Trichomonas

Trichomonas là một nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục do ký sinh trùng Trichomonas vaginalis gây ra. Nhiều người nhiễm không có triệu chứng rõ ràng.

Khi có biểu hiện, mẹ bầu có thể gặp:

• Ngứa hoặc kích ứng vùng kín.
• Đau rát.
• Tiểu khó chịu.
• Khí hư bất thường, có thể có mùi.

Trichomonas trong thai kỳ có liên quan đến một số kết cục bất lợi như sinh non hoặc trẻ nhẹ cân. Thai phụ có triệu chứng cần được xét nghiệm và bác sĩ cân nhắc điều trị phù hợp.

4.4. Các bệnh lây truyền qua đường tình dục

Một số STI có thể gây khí hư bất thường, đau rát hoặc viêm vùng sinh dục. Nếu có nguy cơ STI, mẹ bầu nên trao đổi với bác sĩ để được tư vấn xét nghiệm và điều trị phù hợp.

4.5. Liên cầu khuẩn nhóm B (GBS) – cần phân biệt với viêm âm đạo

GBS là loại vi khuẩn có thể tồn tại tự nhiên ở đường tiêu hóa và đường sinh dục của một số phụ nữ. Mang GBS không đồng nghĩa với việc đang bị viêm âm đạo.

Điểm đáng lưu ý là GBS có thể truyền từ mẹ sang trẻ trong quá trình sinh và gây nhiễm trùng sơ sinh nghiêm trọng. Việc sàng lọc và dự phòng GBS được thực hiện theo hướng dẫn sản khoa tại từng cơ sở y tế. CDC hiện khuyến nghị sàng lọc GBS ở thai kỳ vào khoảng 35–37 tu

4. Bị Viêm âm đạo khi mang thai nguy hiểm không?

CÓ. Đây là khẳng định của bác sĩ CKI Đinh Thị Quỳnh Huế. Theo bác sĩ, nhiều mẹ bầu chủ quan nghĩ rằng đây chỉ là bệnh phụ khoa thông thường. Tuy nhiên, viêm âm đạo khi mang thai nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể gây ảnh hưởng cho mẹ bầu và thai nhi

4.1 Ảnh hưởng đối với mẹ bầu

Viêm âm đạo khi mang thai không chỉ gây ngứa ngáy, khó chịu  mà còn có thể lan lên các cơ quan sinh dục trên như tử cung hoặc vùng tiểu khung. Điều này làm tăng nguy cơ biến chứng sản khoa nghiêm trọng như sảy thai, vỡ ối sớm hoặc sinh non trước 37 tuần. Vì vậy, mẹ bầu không nên chủ quan khi có dấu hiệu viêm nhiễm vùng kín.

4.2 Ảnh hưởng đối với thai nhi

Khi mẹ bầu bị viêm âm đạo do vi khuẩn, nguy cơ chuyển dạ sớm và sinh non tăng cao. Trẻ sinh non thường đối mặt với nhiều vấn đề sức khỏe như cân nặng thấp, suy hô hấp, sức đề kháng yếu…

Ngoài ra, trùng roi Trichomonas cũng có thể gây sinh non hoặc vỡ ối sớm, trong khi các bệnh lây truyền qua đường tình dục có thể truyền từ mẹ sang con trong thai kỳ, khi sinh hoặc sau sinh.

Đặc biệt, nếu mẹ bầu nhiễm GBS, trẻ sơ sinh có thể bị lây truyền khi sinh, dẫn đến viêm màng não, nhiễm trùng huyết, viêm phổi… Trong một số trường hợp nặng, có thể để lại di chứng hoặc tử vong.

5. Mẹ bầu bị viêm âm đạo nên làm gì ?

Không phải mọi trường hợp viêm âm đạo khi mang thai đều gây biến chứng nghiêm trọng. Mức độ nguy cơ phụ thuộc vào tác nhân gây bệnh, mức độ nhiễm trùng, tuổi thai và tình trạng sức khỏe của mẹ.

Một số nhiễm trùng như BV hoặc Trichomonas có liên quan đến nguy cơ bất lợi trong thai kỳ, trong khi Candida thường gây khó chịu tại chỗ và cần được điều trị phù hợp khi có triệu chứng.

5.1. Ảnh hưởng đối với mẹ

Viêm âm đạo có thể gây:

• Ngứa, rát và kích ứng vùng kín.
• Đau khi quan hệ.
• Khí hư bất thường.
• Khó chịu trong sinh hoạt hằng ngày.
• Tái phát nếu nguyên nhân chưa được xác định hoặc điều trị chưa phù hợp.

Một số nhiễm trùng nếu không được phát hiện có thể liên quan đến các biến chứng sản khoa, do đó thai phụ không nên tự điều trị kéo dài tại nhà.

5.2. Ảnh hưởng đối với thai kỳ và trẻ sơ sinh

Một số nhiễm trùng đường sinh dục có liên quan đến nguy cơ sinh non hoặc trẻ nhẹ cân. Ngoài ra, một số tác nhân có thể truyền sang trẻ trong quá trình sinh.

Tuy nhiên, không nên hiểu rằng cứ bị viêm âm đạo là chắc chắn sinh non hoặc gây nguy hiểm cho thai nhi. Nguy cơ cụ thể cần được đánh giá dựa trên nguyên nhân và tình trạng của từng thai phụ.

6. Cách phòng ngừa viêm âm đạo khi mang thai

Để hạn chế nguy cơ viêm âm đạo trong thai kỳ, đặc biệt là do nấm Candida, mẹ bầu nên duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh và vệ sinh đúng cách như sau:

• Không dùng chung đồ lót với người khác để tránh lây nhiễm chéo vi khuẩn, nấm.
• Ưu tiên quần lót rộng, thoáng khí, làm từ cotton, giúp vùng kín luôn khô ráo.
• Chung thủy một vợ một chồng, quan hệ tình dục an toàn, tránh lây nhiễm qua đường tình dục.
• Vệ sinh đúng cách, lau vùng kín từ trước ra sau để ngăn vi khuẩn lây lan.
• Tắm ngay sau khi bơi, vì môi trường ẩm ướt là điều kiện thuận lợi cho nấm phát triển.
• Không sử dụng nước hoa hay xịt thơm vùng kín, tránh gây kích ứng hoặc mất cân bằng pH.
• Hạn chế ăn đồ ngọt, vì đường là nguồn “thức ăn” giúp nấm Candida phát triển mạnh.
• Tập luyện nhẹ nhàng (như yoga, đi bộ) để tăng sức đề kháng và tuần hoàn máu.
• Nghỉ ngơi đầy đủ, giúp cơ thể phục hồi và chống lại các tác nhân gây nhiễm trùng.

Việc tuân thủ những thói quen lành mạnh trên không chỉ giúp mẹ bầu giảm nguy cơ viêm âm đạo mà còn bảo vệ sức khỏe thai kỳ, giúp em bé phát triển khỏe mạnh và an toàn.

FAQs – Giải đáp thắc mắc về viêm âm đạo khi mang thai

Dưới đây là những câu hỏi phổ biến về viêm âm đạo khi mang thai mà các mẹ bầu thường quan tâm.

Viêm âm đạo khi mang thai có thể tự khỏi không?

Rất hiếm. Do sự thay đổi nội tiết tố tạo môi trường lý tưởng cho mầm bệnh, nếu không can thiệp, tình trạng thường sẽ nặng hơn. Không chờ đợi bệnh tự khỏi.

Mẹ bầu bị viêm âm đạo có sinh thường được không?

Vẫn có thể sinh thường. Tuy nhiên, nếu tình trạng viêm nhiễm vẫn còn vào thời điểm chuyển dạ, bác sĩ sẽ đánh giá nguy cơ. Trong một số trường hợp, bé sinh thường có thể bị lây nhiễm nấm (gây tưa lưỡi) hoặc vi khuẩn từ âm đạo của mẹ.

Cách chữa viêm âm đạo cho bà bầu có an toàn không?

CÓ. Các loại thuốc (dạng đặt, bôi hoặc uống) hoặc công nghệ tiêu viêm phụ khoa CHX đều đã được nghiên cứu và chứng minh là an toàn cho thai kỳ, đặc biệt là sau tam cá nguyệt đầu tiên. Không tự ý mua thuốc về dùng.

Trên đây là những thông tin tổng quan về tình trạng viêm âm đạo khi mang thai. Ngay khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường như ngứa, khí hư ra nhiều, mùi hôi hoặc đau rát vùng kín, mẹ bầu nên chủ động thăm khám bác sĩ chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Chị em có thể liên hệ đặt lịch khám tại Đa khoa quốc tế Việt Sing qua hotline 0222.730.2022 để được tư vấn cụ thể.