Cách phòng ngừa tai biến từ sớm: 9 Biện pháp giảm 80% nguy cơ

2. 9 Cách phòng ngừa tai biến theo khuyến cáo bác sĩ chuyên khoa

Để phòng tránh tai biến mạch máu não, các chuyên gia y tế khuyến cáo mọi người nên thực hiện các biện pháp chủ động sau:

2.1 Kiểm soát huyết áp ổn định

Tăng huyết áp là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất gây tai biến mạch máu não. Việc duy trì huyết áp ở mức ổn định giúp giảm áp lực lên thành mạch và hạn chế nguy cơ vỡ hoặc tắc mạch máu não.

Để kiểm soát huyết áp hiệu quả, cần:

• Theo dõi huyết áp định kỳ tại nhà hoặc cơ sở y tế
• Hạn chế ăn mặn (dưới 5g muối/ngày)
• Duy trì cân nặng hợp lý
• Tuân thủ thuốc điều trị nếu được bác sĩ chỉ định

Đây là nền tảng quan trọng trong mọi chiến lược phòng chống đột quỵ.

2.2 Duy trì chế độ ăn uống khoa học

Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò then chốt trong cách phòng ngừa tai biến. Một khẩu phần ăn lành mạnh không chỉ giúp ổn định huyết áp mà còn cải thiện mỡ máu và kiểm soát đường huyết.

Nguyên tắc dinh dưỡng nên áp dụng:

• Tăng cường rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt
• Bổ sung thực phẩm giàu Omega-3 như cá biển
• Hạn chế mỡ động vật, thực phẩm chiên rán
• Giảm đường và đồ uống có cồn

Áp dụng lâu dài chế độ ăn khoa học sẽ góp phần giảm xơ vữa động mạch – nguyên nhân chính gây tắc mạch não.

2.3 Tăng cường vận động thể chất

Lối sống ít vận động làm gia tăng nguy cơ béo phì, tiểu đường và cao huyết áp – những yếu tố thúc đẩy tai biến. Việc duy trì hoạt động thể chất đều đặn giúp cải thiện tuần hoàn máu và tăng cường sức khỏe tim mạch.

Người trưởng thành nên vận động tối thiểu 150 phút/tuần, có thể lựa chọn đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội hoặc các bài tập phù hợp thể trạng. Ngoài ra, cần hạn chế ngồi lâu, đặc biệt ở người làm việc văn phòng.

2.4 Tránh thừa cân, béo phì

Thừa cân làm tăng cholesterol xấu (LDL), gây tích tụ mảng bám trong thành mạch. Khi động mạch bị hẹp hoặc tắc, nguy cơ đột quỵ sẽ gia tăng.

Để kiểm soát cân nặng:

• Theo dõi cân nặng định kỳ
• Hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ và đường
• Tăng cường rau xanh
• Duy trì vận động thường xuyên

2.5 Không hút thuốc lá

Hút thuốc gây tổn thương thành mạch, thúc đẩy xơ vữa và làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông. Nicotine gây co mạch, tăng huyết áp tức thời và giảm lượng oxy cung cấp cho não. Ngay cả hút thuốc thụ động cũng làm tăng nguy cơ đột quỵ. Cai thuốc lá là bước quan trọng để bảo vệ hệ tim mạch và não bộ.

2.6 Hạn chế rượu bia và đồ uống có cồn

Lạm dụng rượu bia có thể:

• Làm tăng huyết áp
• Tăng cholesterol xấu
• Gây mất cân bằng điện giải
• Tăng nguy cơ tổn thương mạch máu

Kiểm soát lượng tiêu thụ hoặc hạn chế tối đa đồ uống có cồn là biện pháp cần thiết để phòng chống đột quỵ.

2.7 Giữ tinh thần ổn định, tránh stress

Căng thẳng kéo dài có thể làm tăng huyết áp và ảnh hưởng tiêu cực đến hệ tim mạch. Việc duy trì giấc ngủ từ 7–8 giờ mỗi đêm, kết hợp các biện pháp thư giãn như thiền, yoga hoặc hít thở sâu sẽ hỗ trợ kiểm soát nguy cơ tai biến hiệu quả hơn.

Sức khỏe tinh thần ổn định góp phần quan trọng trong việc duy trì huyết áp và nhịp tim ở mức an toàn.

2.8 Kiểm soát cholesterol

Cholesterol cao làm giảm tính đàn hồi của mạch máu và thúc đẩy hình thành mảng xơ vữa.

Cách kiểm soát:

• Hạn chế chất béo bão hòa
• Duy trì chế độ ăn nhiều rau củ
• Tập luyện đều đặn
• Kiểm tra lipid máu định kỳ

2.9 Chủ động điều trị và kiểm soát tốt các bệnh lý nền

Các bệnh như tăng huyết áp, đái tháo đường, béo phì, rối loạn mỡ máu và bệnh tim mạch đều là yếu tố nguy cơ quan trọng dẫn đến đột quỵ. Nếu không được kiểm soát tốt, những tình trạng này có thể làm tổn thương thành mạch, thúc đẩy hình thành cục máu đông hoặc gây tắc nghẽn mạch máu não.

Vì vậy, một trong những biện pháp phòng ngừa đột quỵ hiệu quả là điều trị và kiểm soát chặt chẽ các bệnh lý nền. Người bệnh cần:

• Tuân thủ đúng phác đồ điều trị của bác sĩ
• Uống thuốc đầy đủ, đúng liều, đúng thời gian
• Tái khám định kỳ để theo dõi chỉ số huyết áp, đường huyết, mỡ máu
• Kết hợp chế độ ăn uống và sinh hoạt lành mạnh

Cách phòng ngừa tai biến theo khuyến cáo bác sĩ chuyên khoa

3. Những sai lầm cần tránh khi phòng ngừa tai biến mạch máu não

Để giảm nguy cơ tai biến mạch máu não hiệu quả, ngoài việc duy trì lối sống lành mạnh, bạn cũng cần tránh những sai lầm phổ biến dưới đây:

• Tự ý ngừng thuốc huyết áp khi thấy khỏe hơn: Nhiều người cho rằng khi huyết áp ổn định thì có thể dừng thuốc. Tuy nhiên, việc ngưng thuốc đột ngột có thể khiến huyết áp tăng vọt, làm tổn thương thành mạch và tăng nguy cơ đột quỵ. Người bệnh cần tuân thủ phác đồ điều trị và chỉ điều chỉnh thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Lạm dụng thuốc giảm đau NSAID (như Ibuprofen): Sử dụng kéo dài hoặc không đúng chỉ định các thuốc chống viêm không steroid có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết não, đặc biệt ở người bị tăng huyết áp hoặc rối loạn đông máu. Vì vậy, cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng thuốc thường xuyên.
• Chủ quan với cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA): TIA là dấu hiệu cảnh báo sớm của đột quỵ thực sự. Các triệu chứng có thể thoáng qua nên dễ bị bỏ qua, nhưng thực tế khoảng 30% trường hợp có thể tiến triển thành đột quỵ nếu không được xử trí kịp thời. Khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ, cần đi khám ngay để được đánh giá và điều trị phù hợp.

Nhận diện và tránh những sai lầm này là bước quan trọng giúp phòng ngừa tai biến mạch máu não một cách an toàn và hiệu quả.

Sai lầm cần tránh khi phòng ngừa tai biến mạch máu não

4. Lời khuyên từ bác sĩ chuyên khoa

Các chuyên gia y tế nhấn mạnh rằng, phòng ngừa tai biến là một quá trình liên tục và cần sự kiên trì. Không có biện pháp nào hiệu quả tức thì, nhưng sự kết hợp đồng bộ của cả 5 cách kể trên sẽ tạo ra hiệu ứng cộng hưởng mạnh mẽ, giảm thiểu đáng kể nguy cơ.

Trong hành trình phòng ngừa tai biến, các bạn cũng nên lưu ý:

• Kiểm tra sức khỏe định kỳ, đặc biệt với những người có tiền sử gia đình mắc tai biến, cao huyết áp, tiểu đường hoặc rối loạn mỡ máu.
• Không tự ý ngưng thuốc điều trị các bệnh lý mạn tính mà bác sĩ kê đơn.
• Nếu có dấu hiệu cảnh báo tai biến như đau đầu dữ dội, chóng mặt, tê yếu tay chân, méo miệng, nói khó … cần đến cơ sở y tế ngay.

Thực hiện đầy đủ 5 cách phòng ngừa tai biến đơn giản này có thể giảm đáng kể nguy cơ tai biến mạch máu não và bảo vệ sức khỏe lâu dài. Không chỉ giúp bảo vệ bản thân, mà còn là cách chăm sóc sức khỏe cho cả gia đình.

5. FAQ – Câu hỏi thường gặp về cách phòng ngừa tai biến

Cách phòng ngừa tai biến có hiệu quả hoàn toàn không?

Không có phương pháp nào loại bỏ hoàn toàn nguy cơ, nhưng kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ có thể giảm phần lớn khả năng mắc bệnh.

Người trẻ có cần phòng ngừa tai biến không?

Có. Tai biến đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt ở người hút thuốc, béo phì hoặc stress kéo dài.

Có nên tự ý dùng thuốc phòng ngừa tai biến?

Không nên tự ý sử dụng thuốc chống đông hoặc thuốc tim mạch khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa.

Hiểu và thực hiện đúng cách phòng ngừa tai biến là chiến lược quan trọng để bảo vệ sức khỏe tim mạch và não bộ. Phần lớn các yếu tố nguy cơ đều có thể kiểm soát nếu phát hiện sớm và điều chỉnh lối sống hợp lý. Phòng ngừa từ hôm nay không chỉ giúp bạn giảm nguy cơ đột quỵ mà còn nâng cao chất lượng sống lâu dài cho bản thân và gia đình.