9 dấu hiệu tai biến trước 1 tuần và cách xử lý bạn cần biết

Dấu hiệu tai biến trước 1 tuần (nguy cơ tiềm ẩn) hoặc cảnh báo nguy hiểm tức thời có thể biểu hiện qua những triệu chứng như đau đầu, chóng mặt, tê yếu tay chân. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo đột quỵ trước 1 tuần giúp mỗi người chủ động hơn trong phòng ngừa và xử lý kịp thời, giảm thiểu rủi ro biến chứng nặng.

1. Tại sao cần nhận biết sớm dấu hiệu tai biến trước?

Nhận biết dấu hiệu tai biến trước là bước quan trọng nhất để cứu sống não bộ và giảm nguy cơ tàn phế. Lý do quan trọng bởi vì:

• Ngăn ngừa đột quỵ nặng: Dấu hiệu sớm như tê bì, méo miệng, nói khó là cảnh báo TIA (cơn thiếu máu não thoáng qua). Nếu được can thiệp kịp thời, nguy cơ tiến triển thành đột quỵ nặng giảm 80%.
• Thời gian vàng điều trị: Khi phát hiện sớm, bác sĩ có thể sử dụng thuốc tan huyết khối, can thiệp mạch máu hoặc ổn định huyết áp, mỡ máu, đường huyết, bảo vệ tế bào não trước tổn thương vĩnh viễn.
• Phòng ngừa di chứng lâu dài: Nhận biết sớm giúp ngăn liệt nửa người, méo miệng, mất ngôn ngữ, đồng thời hạn chế nguy cơ tái phát nhiều lần.
• Tăng cơ hội phục hồi hoàn toàn: Phát hiện và xử lý kịp thời giúp người bệnh hồi phục nhanh hơn và trở lại sinh hoạt bình thường.

Nhận biết sớm dấu hiệu tai biến trước 1 tuần không chỉ cứu sống tính mạng mà còn bảo vệ chất lượng cuộc sống lâu dài. Không ai nên chủ quan dù triệu chứng thoáng qua vài phút.

Tại sao cần nhận biết sớm dấu hiệu tai biến trước?

2. Cảnh báo 9 dấu hiệu tai biến trước 1 tuần dễ nhận biết

Dấu hiệu tai biến thường biểu hiện tương đối rõ ràng nhưng thường dễ bị nhầm lẫn với một số biểu hiện bệnh lý khác nhau. Vậy đâu là dấu hiệu cảnh báo tai biến trước 1 tuần rõ ràng nhất? Có thể kể đến 9 dấu hiệu như sau:

2.1 Tê bì mặt, tay hoặc chân một bên

Đây là dấu hiệu kinh điển của một cơn tai biến sắp xảy ra. Người bệnh có thể cảm thấy tê như “kiến bò”, yếu tay hoặc chân, cầm nắm đồ vật dễ rơi hay nâng tay lên bị lệch hoặc rơi xuống nhanh. Nếu chỉ xuất hiện ở một bên cơ thể, nguy cơ tai biến rất cao.

2.2 Méo miệng nhẹ, khó kiểm soát cơ mặt

Trước 1 tuần, người bệnh có thể cười bị lệch, miệng bị kéo sang một bên, khó uống nước, dễ bị sặc và có cảm giác cơ mặt nửa bên yếu đi. Dù triệu chứng thoáng qua, đây vẫn là tín hiệu nguy hiểm của thiếu máu não.

2.3 Nói khó, nói ngọng hoặc diễn đạt chậm

Bạn có thể nhận thấy bản thân hoặc người thân như nói lắp, nói không rõ, khó tìm từ để diễn đạt, phản ứng chậm khi giao tiếp, thường dùng từ sai mà không nhận ra. Đây là biểu hiện rối loạn ngôn ngữ do vùng não điều khiển lời nói bị thiếu máu.

2.4 Chóng mặt, mất thăng bằng, đi loạng choạng

Một trong những dấu hiệu xuất hiện sớm nhất thường là đứng dậy là choáng, mất định hướng, đi không vững, phải vịn tường và thường xuyên có cảm giác quay cuồng. Đặc biệt nguy hiểm khi kèm nhức đầu, nói khó hoặc nôn ói.

2.5 Mắt mờ, thị lực giảm đột ngột

Thiếu máu não có thể làm giảm khả năng hoạt động của thần kinh thị giác điển hình là mắt bị mờ một hoặc cả hai bên, nhìn đôi và mắt mỏi bất thường dù không dùng thiết bị nhiều. Thậm chí một số người còn mô tả “nhìn tối lại trong vài giây” mà không rõ nguyên nhân.

2.6 Nhức đầu bất thường, kéo dài

Không giống đau đầu thông thường, đau đầu cảnh báo tai biến thường gây đau sâu trong đầu, đau tăng dần, đau kèm buồn nôn và không đáp ứng với thuốc giảm đau. Đặc biệt nguy hiểm ở người tăng huyết áp hoặc có tiền sử mạch máu não.

2.7 Mệt mỏi, uể oải, phản xạ chậm

Đây là dấu hiệu ít người liên tưởng đến tai biến. Người bệnh có thể lơ mơ, khó tập trung, ngủ nhiều bất thường, phản ứng chậm khi được hỏi và dễ cáu gắt hoặc thay đổi tính cách. Nguyên nhân đến từ việc não thiếu oxy và máu nuôi tạm thời.

2.8 Rối loạn cảm giác bất thường

Khi có biểu hiện tai biến xảy ra, người bệnh sẽ có một số cảm giác như tê nóng, châm chích, rát nhẹ hay thậm chí là mất cảm giác ở tay, chân hoặc mặt. Các triệu chứng này thường kéo dài từ vài phút đến vài giờ rồi hết.

2.9 Đau cổ, cứng gáy, căng nặng phần sau đầu

Nhiều người chủ quan khi xuất hiện các triệu chứng như đau cổ hoặc cứng gáy, căng nặng phần sau đầu, cảm giác nặng hoặc áp lực liên tục ở vùng chẩm. Cơn đau không giống đau đầu thông thường, không giảm khi nghỉ ngơi hoặc dùng thuốc giảm đau.

Cảnh báo 9 dấu hiệu tai biến trước 1 tuần dễ nhận biết

3. Làm gì khi có dấu hiệu cảnh báo tai biến trước 1 tuần?

Những dấu hiệu cảnh báo trước 1 tuần như tê bì tay chân, méo miệng, nói khó, chóng mặt, nhức đầu, mờ mắt là tín hiệu rằng não bộ đang bị thiếu máu tạm thời. Hành động kịp thời sẽ giúp ngăn ngừa đột quỵ nặng và bảo vệ chức năng não.

• Dừng ngay mọi hoạt động: Ngồi hoặc nằm xuống ở nơi an toàn; tránh di chuyển nhiều để giảm nguy cơ té ngã hoặc tổn thương thêm.
• Gọi người thân hỗ trợ: Không tự lái xe hoặc đi lại một mình và hãy nhờ người đưa đến cơ sở y tế gần nhất.
• Kiểm tra nhanh các triệu chứng: Kiểm tra có méo miệng không?, Nâng cả hai tay, xem có yếu bên nào không?, Kiểm tra khả năng nói có rõ không, có lắp hay mất từ không? và hãy ghi nhớ thời điểm xuất hiện triệu chứng, báo ngay cho bác sĩ.
• Đến cơ sở y tế chuyên khoa thần kinh: Càng sớm càng tốt, ưu tiên 3 – 4,5 giờ đầu kể từ triệu chứng đầu tiên để can thiệp kịp thời. Bác sĩ có thể đánh giá, làm xét nghiệm hình ảnh não, siêu âm mạch cảnh, ECG… để phát hiện cục máu đông hoặc mảng xơ vữa.
• Không tự ý dùng thuốc hoặc chờ triệu chứng tự hết: Không uống thuốc huyết áp, chống đông hay giảm đau mà chưa có chỉ định bác sĩ. Không đợi triệu chứng thoáng qua tự hết, vì thời gian vàng cứu não là cực kỳ quan trọng.

4. Thời gian vàng để cấp cứu tình trạng tai biến (Đột quỵ)

Thời gian vàng cấp cứu bệnh nhân đột quỵ là thuật ngữ nhấn mạnh rằng mọi phút giây trì hoãn đều có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho não và ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sống sót, hồi phục của người bệnh. Cấp cứu trong “thời gian vàng” giúp tăng cơ hội cứu sống và giảm tối đa nguy cơ để lại di chứng.

Theo chuyên gia, thời gian vàng trong cấp cứu đột quỵ thường nằm trong khoảng 3 – 4,5 giờ kể từ khi xuất hiện các triệu chứng đầu tiên như: méo miệng, yếu tay chân, nói khó, nói ngọng…

Một số trường hợp đặc biệt, thời gian can thiệp có thể kéo dài đến 6 – 24 giờ, tùy phương pháp điều trị và mức độ tổn thương. Tuy nhiên, người bệnh được đưa đến bệnh viện càng sớm, hiệu quả điều trị càng cao và nguy cơ tàn phế về sau càng thấp.

Thời gian vàng để cấp cứu tình trạng tai biến (Đột quỵ)

5. Biện pháp phòng ngừa dấu hiệu tai biến

Tai biến mạch máu não là tình trạng não bộ thiếu oxy và máu, có thể dẫn đến đột quỵ, liệt nửa người hoặc tử vong nếu không được phát hiện sớm. Phòng ngừa dấu hiệu tai biến trước khi nó xảy ra giúp bảo vệ não bộ, giảm nguy cơ biến chứng và tái phát.

• Kiểm soát huyết áp, mỡ máu, đường huyết: Giúp giảm nguy cơ xơ vữa mạch máu và cơn thiếu máu não thoáng qua.
• Lối sống lành mạnh: Ăn uống cân đối, tập thể dục đều đặn, ngủ đủ giấc, giảm căng thẳng.
• Ngừng thuốc lá, hạn chế rượu bia: Giảm nguy cơ huyết khối và xuất huyết não.
• Thăm khám sức khỏe định kỳ: Siêu âm mạch cảnh, điện tâm đồ, xét nghiệm máu để phát hiện sớm nguy cơ.
• Tuân thủ điều trị bệnh lý nền: Tăng huyết áp, tiểu đường, tim mạch.
• Nhận biết và xử lý sớm dấu hiệu tai biến: Tê bì tay chân, méo miệng, nói khó, chóng mặt hãy đến cơ sở y tế ngay.

FAQs – Một số câu hỏi thường gặp

1. Ai có nguy cơ cao gặp dấu hiệu tai biến trước 1 tuần?

Những người tăng huyết áp, tiểu đường, mỡ máu cao; người có rối loạn nhịp tim, bệnh tim mạch; người thường xuyên hút thuốc lá, uống rượu bia nhiều, ít vận động; người béo phì, trên 55 tuổi hoặc có tiền sử đột quỵ gia đình có nguy cơ cao bị tai biến.

2. Tai biến trước 1 tuần có nguy cơ tiến triển thành đột quỵ nặng không?

Câu trả lời là Có. Nếu không can thiệp kịp thời thì sẽ có khoảng 15% người bệnh sẽ bị đột quỵ trong 48 giờ, 1/3 sẽ gặp tai biến nặng trong 7 ngày. Ngay khi xuất hiện dấu hiệu bất thường, đi khám cấp cứu ngay để giảm nguy cơ liệt nửa người hoặc tử vong.

3. Đâu là thời gian vàng cấp cứu bệnh nhân bị tai biến?

Thời gian vàng để can thiệp khi xảy ra tai biến mạch máu não là 3 – 4,5 giờ kể từ khi xuất hiện triệu chứng đầu tiên. Nên ngay khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu tai biến nào (méo miệng, yếu tay chân, nói khó, nhìn mờ, chóng mặt), ngồi yên, gọi người hỗ trợ và đến cơ sở y tế ngay lập tức. 

Trên đây là những dấu hiệu tai biến trước 1 tuần được Đa khoa quốc tế Việt Sing tổng hợp nhằm cung cấp thông tin hữu ích cho quý bạn đọc. Hy vọng rằng sau bài viết này, bạn có thể nhận diện rõ các cảnh báo sớm, hiểu thêm về nguyên nhân, cách xử trí phù hợp và những biện pháp phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.